• in

    Lunchen op Sardinië: la cucina gallurese

    Iedereen die wel eens op Sardinië is geweest kent de Costa Smeralda, het complex van luxe villadorpen dat de Aga Khan een halve eeuw geleden aanlegde op de tot dan toe ongerepte oostkust van het eiland. Stadjes als Olbia, Arzachena en La Maddalena, met hun prachtige stranden en kristalheldere water, zijn elk jaar weer in trek bij liefhebbers van zon, zee en wind (een echt surfparadijs!). In juli en augustus zijn de stranden en terrassen hier mudjevol met  koopkrachtige Romeinen en Milanezen, terwijl het voor Noord-Europeanen hier aantrekkelijk is in mei en oktober, wanneer de temperaturen van water en lucht nog heel aangenaam zijn, evenals de prijzen.

    Luttele kilometers van de kust verwijderd ligt een heel ander, meer oorspronkelijk Sardinië, de woeste binnenlanden van de Gallura, en verder naar het zuiden de Barbagia. (Waar ook Ollolai ligt, het dorp dat deze zomer volloopt met argeloze Nederlanders en RTL-camera’s.)

    Het is een fascinerend gebied, heuvelachtig, droog, ruig, dunbevolkt en nog altijd met grijsaards met petten en vrouwtjes in het zwart die dankzij hun noeste arbeid en karige dieet ouder worden dan wie dan ook in Europa.

    Culinaire traditie

    De oorspronkelijkheid van het Sardijnse binnenland leeft nog voort in zijn culinaire traditie, zoals ik kort geleden tot mijn genoegen nog eens heb ondervonden in Berchidda, een bergdorp ten zuiden van Olbia met een antiek centrum, een mooi wijnmuseum en in augustus een vermaard jazzfestival.

    De maaltijd werd genuttigd in een verbouwde stal, bereikt via een ongeasfalteerde kronkelweg tussen grootse natuur en ontelbare kurkeiken – de Gallura is de grootste kurkproducent van Europa na Portugal. Het was, zoals de klassiek Sardijnse gastvrijheid voorschrijft, een lunch die zijn weerga niet kent.

    De ‘lunchstal’

    Alles cucina di terra, want de gastronomie van het binnenland maakt nauwelijks gebruik van vis en is geheel gebaseerd op plaatselijke producten: verse groenten, ongerezen brood, schaap, geit en vooral wilde en tamme zwijnen.

    Aan tafel allemaal!
    Aan tafel allemaal!

    Eetmarathon

    De eetmarathon begon met een reeks indrukwekkende voorgerechten: ravioli fritti al cinghiale, ofwel gebakken ravioli gevuld met everzwijnragout; panadas, een soort pasteitjes, bereid met strutto (reuzel) en gevuld met kleine blokjes varkensvlees, lardo (vet spek), knoflook en peterselie; eigengemaakte zachte worstjes en zachte, middellang gerijpte pecorino (schapenkaas).

    Op de voorgrond ravioli al cinghiale; daarachter pecorino e salsiccia; groene olijven; panadas; achteraan pane ladu en pane carasau
    Op de voorgrond ravioli al cinghiale; daarachter pecorino e salsiccia; groene olijven; panadas; achteraan pane ladu en pane carasau

    Brood

    Alles vergezeld van het typische lokale pane carasau, dat elders in Italië of zoals de Sardijnen plegen te zeggen nel continente, bekend staat als carta da musica: flinterdun, knapperig rond brood uit de gloeiend hete oven. En omdat één soort brood niet genoeg is, ook nog pane ladu, te vergelijken met matses of de piadina van de Romagna.

    Zuppa

    Vervolgens de zuppa berchiddese, de plaatselijke variant van wat in de vorige eeuw nog gold als armeluisvoedsel bij uitstek: een dikke soep met alle mogelijke restjes. In Berchidda maken ze die zo: pane ladu wordt gedrenkt in schapenbouillon en vervolgens in de casserolle gelegd en besprenkeld met sugghizzaro, een saus op basis van resten varkens-, rund- en schaapsvlees. Daar overheen verse en gerijpte schapenkaas en dan van alles een tweede en een derde laag, tot dat de rand van de casserolle wordt bereikt. Peterselie er overheen en dan een uurtje stoven. Niet direct lichte kost maar wel erg lekker. En dat was nog maar de tweede gang.

    De tweede gang: zuppa berchiddese
    De tweede gang: zuppa berchiddese
    De groente
    De groente

    Everzwijn

    Dan het pièce de résistance: cinghiale (everzwijn), drie uur lang gesmoord in witte wijn, snijselderij, wortel, groene olijven en laurier. Daarnaast pecora, fikse brokken schaapsvlees, gekookt met wortel, snijselderij en ui. Na het koken een halve dag laten rusten waarna het vlees wordt opgewarmd en de bouillon gebruikt wordt voor de zuppa. Als groente kregen we, heel simpel, verticaal gesneden rauwe wortel, selderij, venkel en tomaat, waarbij een scheutje krachtige Sardijnse olijfolie als condimento meer dan voldoende is. Als dessert natuurlijk seadas, de met zachte pecorino gevulde en met honing besprenkelde pastijtjes die nu overal op Sardinië worden geserveerd, maar oorspronkelijk uit dit deel van het eiland afkomstig zijn.

    Cinghiale (gesmoord wild zwijn)
    Cinghiale (gesmoord wild zwijn)
    Pecora (gekookte schapenbout)
    Pecora (gekookte schapenbout)

    Wijn

    En dan de wijn, uiteraard. We bevonden ons in het hart van het productiegebied van de volle witte Vermentino di Gallura, de enige Sardijnse DOCG. Gastheer en producent Gioaccino Sidi liet ons bij de eerste gangen twee van zijn beste vermentino’s drinken: de lichte (althans qua kleur: voor minder dan 13-14% doet een Sardijnse wijn het niet) Terra e Mare en vervolgens de wat rijpere Biancosmeraldo, een Vermentino di Gallura Superiore. Bij het vlees was er vervolgens ruimte voor de typische rode wijnen van Sardinië, Cannonau – nomen est omen! – en Carignano, die vooral verder zuidwaarts verbouwd. En bij het dessert een passito van vermentino en moscato.

    De Sardijnse wijn
    De Sardijnse wijn
    Giovchino Sidi en zijn dessertwijn
    Giovchino Sidi en zijn dessertwijn

    Als toetje: een Sardijns gedicht

    Disgenoot Antonio Rossi, een lokaal bekende dichter, droeg aan de tafel een paar van zijn gedichten voor, om die vervolgens in het Italiaans te vertalen. Dat mocht ook wel want het Sardijns, een erkende minderheidstaal, is anders maar slecht te begrijpen.

    Het echte dessert: seada
    Het echte dessert: seada

    Hier een citaat:

    Si fio istadu su ‘entu e tue una foza

    ti ch’aio giuttu attesu

    attesu da-e s’attunzu e da-e sa morte.

    Ti ch’aio giuttu in unu sognu (…) 

    Als ik de wind was en jij een blaadje

    dan zou ik je ver weg voeren

    ver van de herfst en de dood.

    Ik zou je mee voeren in een droom (…)

    Na een Sardijnse lunch lijkt die droom al heel dichtbij.

  • in ,

    Column: wat moeten we toch met Italië?

    In de trein maakt Reinout Bosman zich zorgen over Italië

    Ik zit in de trein onderweg van Florence naar Rome waar ik een lezing geef over Public Speaking aan de Rome Business School. Een activiteit die ik een keer of zes per jaar met plezier uitvoer. Onderwijzen, inspireren, aanraken en verwonderen. Het is onderdeel van het pakket en met groot plezier deel ik dat pakket met de studenten die vanuit alle delen van de wereld komen om een onvergetelijke ervaring op te doen in Italië.

    Het nieuws spreekt boekdelen…

    Terwijl ik mijn slides aan het doorlezen ben, volg ik met een schuin oog het nieuws dat voorbij flitst op de televisieschermen in de wagon. Het contrast kan niet groter: ik praat vandaag over het volgen van je hart, het nemen van je verantwoordelijkheid en het neerzetten van een totaalplaatje om je gewenste doelgroep zoveel mogelijk te begrijpen en te ondersteunen, terwijl ik op het scherm zie dat de mogelijke nieuwe premier van Italië zijn cv bij elkaar heeft gelogen en er een regeringsakkoord is geformeerd dat meer narigheid dan goeds gaat opleveren.

    De zon begint langzaam op te komen en ik zie de prachtige heuvels, het groene landschap en de pittoreske dorpjes aan me voorbij trekken. We zijn nabij Arezzo, de tussenstop voor we koers zetten naar Rome Termini. ‘Wat is Italië toch mooi,’ mompel ik in mezelf. Iedere keer raakt het me weer. Al peinzend hoor ik kreten over begrotingsgaten die in de miljarden gaan lopen en het uitsteken van de ogen van Brussel. Ik zucht een keer diep en hou me vooral vast aan de lezing die ik straks ga geven: leiderschap, verantwoordelijkheid, verbinding enzovoorts.

    Aangekomen in Arezzo komt er een groep mannen luidruchtig binnen. Ze dragen paarse sjaals en hebben spandoeken bij zich. ‘Vandaag gaan we die regering eens laten zien dat ze ons serieus moeten nemen.’ Ik heb het idee dat ze van een of andere boerenvakbond zijn. Ook zij weer in protest.

    Vervolgens schieten er op de schermen beelden voorbij over de uitgebrande bussen in Rome. Wegens slecht onderhoud. Het herinnert me om vandaag niet de bus te pakken in Rome, want ja, je weet maar nooit…

    Het is allemaal Italië

    Het landschap wordt vlakker en we rijden op volle snelheid richting Lazio. Ik zie meer industrie, rookwolken uit de schoorstenen, veel verkeer en de eerste files. Al deze mensen gaan er vandaag weer iets van maken. Ze stappen in hun auto’s, gaan naar hun werk en weten dat ze om 19.00 uur weer in dezelfde file zullen staan, maar dan de andere kant op.

    Hoogstwaarschijnlijk horen zij ook het nieuws over het gelogen cv van de aanstaande premier, de uitgebrande bussen en het regeerakkoord dat op korte termijn een leuk belastingvoordeel oplevert maar op lange termijn voor narigheid gaat zorgen.

    En ook zij zien allemaal het landschap, voelen de zon en zullen het nieuws horen met daar tussendoor hun favoriete Italiaanse zangers en zangeressen. Een vrolijk liedje dat ze waarschijnlijk mee doet zingen. Of ze doen nog gauw even een telefoontje naar huis of naar iemand die ze per se moeten spreken.

    En dat leidt altijd weer tot een gesprek

    Het lijkt alsof de meneer tegenover me mijn gedachten kan lezen. Hij kijkt me betekenisvol aan als onze blikken kort kruisen. ‘Ik hoor u denken,’ zegt hij hardop, ‘dit gaat niet meer goed komen. Het volgende slechte figuur dat we als natie slaan. De volgende teleurstelling. De volgende zwaarte. We ruïneren de Europese Unie en gaan allemaal straatarm naar de afgrond.’

    Ik schiet in de lach en complimenteer hem voor zijn gevoel voor drama, maar dat ik het contrast wel heel groot vind tussen wat ik zie als ik door dit land reis en wat ik hoor als ik naar de televisie kijk en luister. De man haalt verongelijkt zijn schouders op en glimlacht. ‘Het is helaas wel enigszins de realiteit. Het gaat niet goed hier. We geraken steeds verder naar de achtergrond. Het is dat onze industrie zo sterk is, want anders…’

    Reden tot treuren?

    Ach, het is ergens wel erg treurig hoe het eraan toe gaat,’ vervolgt de man zuchtend. ‘Zorgelijk ook, dat je zo’n mooi land zo te grabbel kunt gooien. En toch, je laten regeren door angst, door haat en door paniek is natuurlijk niet echt een fijne manier om de samenleving te ontwikkelen.’ Ik knik begrijpend. ‘Maar vertel me eens, wat gaat u vandaag eigenlijk doen hier in dit verloren land?’

    Hij kijkt me vragend aan en kan een klein glimlachje omwille zijn opmerking niet onderdrukken, waarop ik droog antwoord geef dat ik uit Verdi’s Nabucco de hele dag het Va Pensiero ga zingen. ‘O mia patria si bella e perduta.’ (O mijn land zo mooi en zo verloren). Ik knipoog en vertel dat ik onderwijs ga geven in public speaking en leiderschap. ‘Nou,’ zegt de man, ‘als je formule aanslaat mag je wat mij betreft de politiek gaan leren wat leiderschap is. Of we moeten ons vooral richten op de jeugd en ervoor zorgen dat zij het beter gaan doen dan wij.’

    Niet getreurd

    ‘En dat is eigenlijk de sleutel naar de toekomst,’ zeg ik tegen de meneer. ‘De focus op de jeugd. Daarom vind ik lesgeven zo ontzettend leuk, want als we kennis kunnen overdragen en de nieuwe generaties op hun pad kunnen zetten, dan ontstaan er vanzelf weer mooie kansen. En zolang we kennis overdragen en de jongeren ruimte bieden om zichzelf te ontwikkelen in datgene wat ze het liefste doen, kan de wereld alleen maar mooier worden. En dus ook Italië. We moeten erin blijven geloven!’

    We zijn even stil en kijken naar buiten, terwijl de trein het station van Roma Termini binnenrijdt. Ik zie de man nadenken. Dan staat hij op: ‘Ik dank u,’ zegt de man, terwijl hij me stevig de hand schudt. ‘Veel geluk en mocht u in de buurt van Rome zijn, bel me gerust even. Men weet maar nooit.’

    Hij drukt zijn visitekaartje in mijn hand, groet nogmaals en loopt richting de uitgang. Ik kijk op het kaartje en zie dat de meneer werkt voor Accenture.

    Hij heeft onder zijn naam een persoonlijke slogan staan. ‘Creating the future together.’

  • in

    Italiaanse literatuur: De buitenjongen van Paolo Cognetti

    de buitenjongen - paolo cognetti

    Vorig jaar maakten we kennis met Paolo Cognetti (Milaan, 1978). Hij schreef De acht bergen, een prachtige roman over het leven in de natuur, dat een bestseller werd in Italië en ver daarbuiten. Nu is er een novelle uit met dezelfde thema’s: de natuur, de bergen, wandeltochten, eenzaamheid en vriendschappen in de bergen: De buitenjongen.

    Paolo Cognetti (foto: De Bezige Bij)
    Paolo Cognetti (foto: Stephan Vanfleteren)

    Dit boek van slechts 160 bladzijden is echter niet zozeer een roman als wel een autobiografisch verhaal over de zoektocht van de schrijver naar zichzelf en het hervinden van jezelf in de natuur. Hij zocht de eenzaamheid op in een verlaten huisje hoog in de bergen en woonde daar een jaar. Een jaar lang, in eenzaamheid aangewezen op zichzelf.

    Ik was de bergen in getrokken met het idee dat ik op zeker moment, als ik maar lang genoeg volhield, in iemand anders zou veranderen, en dat die transformatie onherroepelijk zou zijn, maar mijn oude ik stak steeds weer sterker dan daarvoor de kop op. Ik had geleerd hout te kloven, tijdens noodweer een vuur te maken, een moestuin te schoffelen en in te zaaien, te koken met bergkruiden, een koe te melken en hooibalen te maken, maar ik had niet geleerd alleen te zijn, wat toch het enige ware doel is van het kluizenaarsbestaan. Wat dat betreft voelde ik me nog net als op de eerste dag. De huid van mijn handen was steviger geworden, mijn lichaam sterker en weerbaarder, maar mijn geest was verstevigd noch versterkt, was nog steeds zwak en ziekelijk. Mijn alleen-zijn had meer weg van een spiegelpaleis dan van een hutje op de hei: overal waar ik keek zag ik de ontelbare malen vermenigvuldigde reflectie van mijn verwrongen, groteske beeltenis. Ik kon me overal van ontdoen, behalve daarvan. En dus kwam ik, languit op die steen, tot de conclusie dat mijn onderneming mislukt was.

    Het is een aangenaam verhaal. Mooi om te lezen hoe de natuur in de geest van de schrijver wortelt. Hoe hij schrijft over de alm, het couloir en de gemzen. Een vocabulaire dat mij onbekend was, maar waar ik wel sympathie voor opvat.

    Leven in grote eenvoud

    Het is knap hoe de schrijver terug kan vallen op de natuur en een leven in grote eenvoud. Hij doet het, de problemen die hij tegenkomt ziet hij niet als een falend leven in de bergen, maar als hetzelfde probleem dat hem tergde in de stad.

    Hij leest veel Amerikaanse literatuur, reisverhalen en verhalen van andere schrijvers over de bergen. Hij sluit vriendschap met een reislustige hond, die niet geknecht wilde worden door zijn vorige baas. Hij heeft wat relaties met andere eenzame dolende zielen die in de bergen wonen. En ondertussen probeert hij woorden te zoeken, te beschrijven wat hij voelt en ziet. Om opnieuw zijn waardes te definiëren.

    Maar hij zei niet ‘thuis’. Hoewel hij een obsessie had voor huizen verwees hij nooit rechtstreeks naar zijn eigen huis. Laten we naar mij toe gaan, zei hij. OF: waar ik woon. Nooit heb ik hem ook maar één keer ‘thuis’ horen zeggen. Ik vroeg me af waarom dat was, want ik begon elke plek waar ik woonde al snel zo te noemen. Misschien voelde hij zich wel nergens thuis, of maakte het hem niet uit in welk huis hij woonde omdat het hele dal zijn thuis was. Ik benijdde hem erom: deel uitmaken van een veel groter geheel, deel uitmaken van de bossen, de beken, de vorm van de bergen, het door de beren uitgespaarde stuk hemel, de seizoenen die er voorbijtrekken.

    De buitenjongen van Paolo CognettiDe buitenjongen
    door: Paolo Cognetti (vertaald door Yond Boeke en Patty Krone)
    160 blz.
    € 18,99
    De Bezige Bij, juni 2018
    ISBN 9789403122304

    Koop bij bol.com

  • in

    Verslag: Italië Evenement Smaak & Stijl 2018

    De zon glinstert aan de hemel die blauwer is dan ooit, om ons heen horen we verschillende Italiaanse dialecten en ruiken we de geur van pizza, pesto en prosciutto. Je zou bijna denken dat we ergens in een pittoresk Italiaans dorpje lopen, maar nee! Het is de eerste dag van juni en ook dit jaar vindt – voor de 15e keer al – het Italië Evenement plaats in de tuinen van Kasteel de Haar vlak bij Utrecht. 

    Aperol Spritz, cannoli en bijgewerkte wenkbrauwen

    Kasteel de Haar is een prachtig decor bij het evenement dat de titel Smaak & Stijl draagt. Smaak is er zeker. Bij ieder kraampje kan je terecht voor een cappuccino van verschillende soorten bonen, cannoli met tientallen verschillende smaken en ook de witte en rode wijntjes vloeiden rijkelijk.

    Maar vergeet ook zeker de Aperol Spritz niet. Mijn gezelschap en ik beginnen met een panini met verse buffelmozzarella, tomaten, prosciutto en een grote lepel balsamicostroop. Alles is vers, dat valt erg op vandaag. Ieder kraampje heeft de beste olijfolie, balsamico of pesto genovese.

    Niet alles is Italiaans, er is genoeg afwisseling. Tegenover de Italiaanse cannoli staat een kraam met een mevrouw die maar wat graag je wenkbrauwen wil bijwerken, naast de Aperol Spritz kun je enorme campers kopen, en achter de Italiaanse les staat een knutselkraam. We vragen ons af of dit voor de kinderen is. Die zijn er namelijk niet veel. 

    Jong en oud vermaken zich prima

    Niet alleen is het vandaag de eerste dag van het evenement, óók is het Max-ledendag wat er voor zorgt dat de gemiddelde leeftijd misschien ietsje hoger ligt dan normaal. Om 13:00 uur is er de Max-bingo met Jan Slagter en gedurende de middag staan er optredens gepland van Petra Berger en de Drie Baritons,

    Maar het hoogtepunt van de dag vormen De Italianen. Drie charmante jongens die met een gitaar de hele dag over het terrein huppelen, Italiaanse klassiekers brengen en verschillende dames als een blok voor zich laten vallen. Menigeen staat met open mond of enorme glimlach toe te kijken of zelfs mee te dansen. Het is een dolle boel.

    ‘Om 15 uur gaat het regenen’

    Naarmate de dag vordert, vordert ook de angst voor noodweer. Her en der hoor je plannen die gemaakt worden. Dit moet nog geproefd worden en dat nog bekeken. ‘Om 15.00 uur gaat het regenen, dus als jullie vast pizza bestellen, halen wij een wijntje.’

    Mensen gaan sneller lopen, het wordt chaotischer en er worden nog gauw losse euro’s gepind. Hoewel het superhandig is dat bij bijna ieder kraampje gepind kan worden en er niet met speciale muntjes betaald hoeft te worden, zijn er een x-aantal kraampjes bij waar met papier betaald moet worden. Gelukkig is er ook een pinautomaat waarvoor de rij steeds langer wordt en de grappen steeds flauwer. ‘Zal er nog wel geld in zitten?’

    Italiaanse grappen

    Het is bijna 15.00 uur en mijn gezelschap en ik willen niet naar huis zonder pizza. Uiteraard! Bij een duidelijk grotere kraam dan de rest staat een Italiaanse familie pizza’s te bakken. Ze knopen met iedereen een gesprek aan, maar helaas heeft niet iedereen een spoedcursus Italiaans gedaan vandaag.

    Een dame vraagt aan, hoogstwaarschijnlijk, de opa van de familie of hij ook Engels kent. ‘No, no.’ Hij vertelt haar ook geen Italiaans te spreken en de dame kijkt hem vragend aan. ‘Solo Napoletano.’ Alleen Napolitaans. Er wordt gelachen en heerlijk gegeten en gedronken. 

    Om stipt 15.00 uur rijden mijn gezelschap en ik het volle parkeerterrein af. Met een tasje met verschillende cannoli’s voor het thuisfront rijden we weer terug naar het hoge noorden. Binnen een paar minuten zijn we weer écht in Nederland. Het regent. Een toepasselijk einde van een mooie dag.

  • in ,

    Column: gezellig, gasten!

    Column: gezellig, gasten!

    Wat is er gezelliger dan een avondje samen met goede vrienden? Iedereen ontspannen rond een mooi gedekte tafel. Lekker eten dat met liefde is klaargemaakt. Een goed glas wijn erbij. De een vertelt een anekdote, de ander een grap. Vrolijk gelach. Lang natafelen. Ik geniet er altijd met volle teugen van. Kan me ook echt verheugen op zo’n avond in goed gezelschap. Maar er is een uitzondering op die regel: die avonden met vrienden waarop wijzelf de gastheer en -vrouw zijn.

    Gasten: echt wel welkom!

    Je zou nu kunnen denken dat wij niet van gasten aan onze keukentafel houden. Niets is echter minder waar. Iedereen kan zo bij ons aanschuiven. Leuk juist, die onverwachtse wendingen aan een dag. Dat is dus niet het probleem. Het gaat eerder om die ‘officiële’ avonden met vrienden. Die avonden die lang van tevoren worden afgesproken. Op zich heb ik daar geen problemen mee. Ik blijf gewoon mijn eigen ontspannen ik. Voor zover dat gaat. Want mijn Italiaanse echtgenoot ziet die datum op de kalender toch een stuk minder relaxed tegemoet.

    Het menu

    Het begint al lang van tevoren met de vraag wat we die avond zullen bereiden. Aperitiefje ja of nee? Welke voorgerechtjes? Zijn drie primo’s teveel? Toch maar twee doen dan? Wel of niet iets serveren tussen de eerste en de tweede gang? Vis of vlees voor secondo? En welke groente? Passen die wel bij de primo’s? Wat maken we als dessert? En wat serveren we bij de koffie?

    Mijn voorstellen zijn niet speciaal genoeg. Hij bladert in kookboeken op zoek naar ideeën om er echt een fantastische, culinaire avond van te maken. En besluit dan na zacht aandringen van mijn kant uiteindelijk niet te experimenteren met nieuwe recepten. Je weet het per slot van rekening maar nooit.

    Boodschappen

    Het menu samenstellen is één ding. Het in huis halen van de ingrediënten een ander. We maken een boodschappenlijstje. Rijden naar winkels waar we anders niet gauw binnenstappen. Maken een tweede rondje langs diezelfde winkels om de spullen te halen die ook nog op het lijstje stonden dat we de eerste keer natuurlijk op de tafel lieten liggen. En hebben dan uiteindelijk voldoende in huis om een heel weeshuis te eten te geven. Of in ieder geval een noodmenu achter de hand te hebben voor het geval er iets mislukt tijdens het kokkerellen.

    D-day

    En dan is het zover: dé dag breekt aan. De spanning begint vlak na het ontbijt al te stijgen. Ik word gedegradeerd tot keukenhulpje, terwijl mijn lief rondrent alsof hij meedoet aan een Masterchef Pressure Test. Waarbij de tijd toch sneller voorbijgaat dan verwacht. En hij daarom hier en daar concessies doet aan het menu en we het tussengerecht maar laten zitten. En die uiteindelijke derde en tweede primo toch ook maar. Ik gauw de auto instuiter om bij de pasticceria gebakjes te halen voor bij de koffie, zodat hij die ene lekkere, maar misschien toch wat te bewerkelijke taart niet hoeft te bakken.

    Bij terugkomst laat ik niet blijken dat de stress ook bij mij begint toe te slaan. Ik probeer vooral ontspannen te blijven glimlachen. Want mijn eigenste Masterchef ziet er steeds nerveuzer uit en ik weet dat elk woord er nu één te veel kan zijn. En ik wil niet laten zien dat ik me begin af te vragen hoe we straks de keuken, die helemaal op zijn kop staat, nog een beetje toonbaar kunnen krijgen voordat de gasten er aan tafel schuiven.

    Piepende banden

    Maar uiteindelijk komt dan alles op de een of andere manier toch goed. Ben ik zo blij met die ongeschreven regel waarmee Italiaanse gasten altijd minstens 20 minuten te laat komen. Dat geeft ons net die extra tijd om ook de de tafel nog mooi te dekken, te douchen en te proberen dat ontspannen gevoel te krijgen. Dat vanzelf komt op het moment dat de gasten arriveren en het een avond wordt met veel vrolijkheid, lekker eten en drinken, veel gelach en lang natafelen.

    Een avond als een warm bad. Dat nog warmer wordt als iemand me bij het weggaan met een knipoog zachtjes vraagt of het deze keer is meegevallen. Want dat is dat extraatje van goede vrienden: zij kennen mijn partner net zo goed als ik.

  • in , ,

    10 keer een weekendje weg naar Italië

    10 keer een weekendje weg naar Italië

    Een weekendje Italiaanse cultuur, culinaire hoogstandjes en winkelen? Italië is óók een perfecte bestemming voor een stedentrip in het weekend. Met het vliegtuig vlieg je in twee uurtjes naar Rome en in slechts anderhalf uur naar Venetië. Veel steden in Italië bereik je rechtstreeks met het vliegtuig. Huur een auto, verplaats je met het openbaar vervoer of doe alles te voet. Even helemaal weg van de dagelijkse sleur: dit is Italië. En hier zijn tien bijzondere Italiaanse steden voor een weekendje weg.

    1. Rome

    Geen Italië zonder Rome. Een van de mooiste steden mét Vaticaanstad, het Colosseum en het drukke straatleven. Luxueus winkelen doe je aan de Via Condotti, waar je dure merken als Gucci en Dior vindt. Ga je voor de rust, breng dan een bezoek aan de Thermen van Caracalla, een enorm badhuis met veel marmer en graniet. Maak daarna een wandeling door het grote stadspark met zijn Nationaal Museum en beroemde dierentuin van Rome.

    2. Venetië

    Misschien is Venetië wel de meest populaire Italiaanse stad voor een weekendje weg. Net als Amsterdam is Venetië op palen gebouwd. De talloze grachten en bruggetjes zijn de ingrediënten voor een ultiem romantisch weekend. De oudste brug van Venetië is de Rialtobrug, van hieruit heb je een mooi uitzicht over het vier kilometer lange Canal Grande. Slenter over de dagelijkse en grootste markt van Venetië. Of ontvlucht de toeristische drukte op het eilandje Burano, waar de huizen in felle kleuren geschilderd zijn.

    3. Milaan

    Een weekend helemaal losgaan in de outlet stores van Milaan? Succes gegarandeerd. Je ogen even ergens anders op richten? Het Laatste Avondmaal van Da Vinci moet je gezien hebben. Koop van tevoren wel een kaartje, het is misschien wel het meest populaire kunstwerk ooit. Een oase van rust vind je het Parco Sempione of de Giardini Publici Indro Montanelli, twee schitterend aangelegde parken.

    4. Pisa

    In Pisa breng je natuurlijk een bezoek aan de beroemde Scheve Toren en het Piazza dei Miracoli. Er is echter nog veel meer te zien. Meng je tussen de lokale bevolking en ontdek de ware identiteit van Pisa. Sant’Antonio is de oudste wijk van de stad en ligt aan de rivier de Arno. Hier slenter je door middeleeuwse straatjes en maak je kennis met lokale gerechten, de middeleeuwse Dom en het Nationaal Museum van het Palazzo Reale.

    5. Turijn

    In het noordwesten van Italië ligt Turijn met zijn vele galerijen en het bekende Egyptisch museum. Kenmerkend voor de stad is de Mole Antonelliana met zijn spitse toren. In Turijn vind je een linnen doek met de beeltenis van Jezus, de beroemde lijkwade van Turijn. Loop ook eens binnen in het Teatro Regio di Torino, een indrukwekkend theater met een prachtige akoestiek.

    6. Bologna

    In Bologna vind je de oudste Europese universiteit. Bologna is geheel onterecht geen grote toeristische trekpleister, hier wandel je op je gemak door het historische centrum. Het Piazza Maggiore is het mooiste plein van deze stad. Hier staan imposante en oude gebouwen uit de 14de tot 16de eeuw. De wijk Quadrilatero is een aanrader wanneer het om lekker eten en drinken gaat. Nog even genieten bij de fontein van Neptunus aan het Piazza del Nettuno en het weekendje Bologna is compleet.

    7. Napels

    Met bijna een miljoen inwoners is Napels de op twee na grootste stad van Italië. Gesticht in de 8ste eeuw voor Christus en ooit verwoest door de vulkaan Vesuvius. Een bezoek aan Napels wordt een cultureel weekendje weg. Bekijk dan ook zeker de 1.281 meter hoge vulkaan en de ruïnes van Pompeï. Napels herbergt een aantal authentieke paleizen en een mooie verzameling kunst. Kijk uit over de haven van de stad, waar regelmatig grote cruiseschepen aanmeren. Maar vergeet ook zeker niet die beroemde pizza Margherita te bestellen, de lekkerste die je ooit zult eten.

    8. Florence

    Leonardo da Vinci, Michelangelo en Galileo Galilei: beroemdheden die allemaal uit (de omgeving van) Florence komen. Het is dan ook flink cultuur snuiven in de kathedraal van Florence, het Palazzo degli Uffizi of het Palazzo Vecchio. Aan winkels geen gebrek, in Florence vind je de meest bekende en luxueuze merken zoals Armani en Prada. In het centrum kom je de leukste restaurantjes en pizzeria’s tegen. Geniet van een Italiaans gerecht, vergezeld van een goed glas wijn. Zelfs als je geen Italiaans kunt lezen is een bezoek aan de bibliotheek Amedi Cea Lorenza een aanrader. Het indrukwekkende bouwwerk en de enorme boekencollectie voeren je naar andere tijden.

    9. Verona

    In het noorden van Italië ligt Verona, dat met zijn oude binnenstad op de werelderfgoedlijst staat. Het Romeinse amfitheater is een van de meest bekende bezienswaardigheden. In de Zoo di Verona maak je kennis met dieren uit alle werelddelen. Het Piazza Brà is het grootste plein van de stad. De vele restaurants en gezellige terrassen nodigen uit tot neerploffen met een Aperol Spritz. De bijzondere stadspoort van kalksteen stamt uit de eerste eeuw na Christus. Ga je voor de romantiek, breng dan een bezoek aan Casa Di Giulietta, het huis van Julia (jawel, die van Romeo en Julia).

    10. Bari

    Aan de Adriatische kust ligt Bari, een belangrijke havenstad. Voor alles rondom Sint Nicolaas (Sinterklaas) moet je in Bari zijn. In deze stad ligt de Basiliek van de heilige Sint Nicolaas. Hier worden de stoffelijke resten van de goedheiligman bewaard. Bari heeft ook een belangrijke kunstgalerij: de Pinacoteca di Bari. Hier tref je werken van bekende kunstenaars. De botanische tuin van Bari is een echte wetenschappelijke tuin met verschillende experimenten en onderzoeken. De bijzondere collectie flora moet je gezien hebben.

    Welke stad heeft jouw voorkeur?

    Naar welke van bovenstaande steden ga jij voor een stedentrip? Of heb je nog een andere stad die je tijdens een weekendje weg naar Italië zou willen bezoeken? Laat het weten via een reactie hieronder.

  • in ,

    Top 10: de allerbeste luxehotels in Italië

    Italië herbergt een aantal van de mooiste en meest exclusieve hotels van de wereld. Vaak niet bereikbaar voor simpele zielen. Maar misschien behoor jij tot de happy few die zich een verblijf in de meest luxe hotels kunnen veroorloven. Of wilde je een van deze geweldige hotels altijd al bezoeken en heb gewoon heel lang gespaard om eens in je leven een fantastische ervaring te beleven. En zo niet, dan kun je je met deze top 10 van de beste en meest luxe hotels in Italië tóch een beetje een rijk mens voelen. 

    10. Hotel Cala di Volpe, Porto Cervo, Sardinië

    Hotel Cala di Volpe, Porto Cervo, Sardinië
    Hotel Cala di Volpe, Porto Cervo, Sardinië (foto: caladivolpe.com)

    Dit superdeluxe hotel ligt aan de dure Costa Smeralda op Sicilië. Hotel Cala Di Volpe – onderdeel van de Luxury Collection Hotel-keten – is ontworpen door architect Jacques Couelle. Hij heeft het laten lijken op een pittoresk Italiaans visserdorpje met z’n torentjes, terrassen, onregelmatige daken en portieken. Het hotel smelt prachtig samen met het natuurlijke landschap van rozemarijnstruiken en rotsrozen.

    In en om dit hotel geniet je van verrukkelijke vergezichten van verre bergen, ongerepte witte zandstranden en een transparant-blauwe Middellandse Zee. Elk van de 100 kamers met zeezicht en elk van de 21 suites is een eerbetoon aan de unieke kunst en natuurlijke schoonheid van Sardinië. Het minimalistische en chique interieur is geïnspireerd op de traditionele Sardijnse afwerking.

    Recensie van een gast:

    Alles was geweldig – het uitzicht, de service, het eten, de locatie. Ik kan niet wachten om terug te komen.

    Boek nu je verblijf bij Hotel Cala di Volpe

    9. Belmond Grand Hotel Timeo, Toarmina, Sicilië

    Belmond Grand Hotel Timeo, Toarmina, Sicilië
    Belmond Grand Hotel Timeo, Toarmina, Sicilië (foto: belmond.com)

    In het hart van het mystieke Taormina ligt Belmond Grand Hotel Timeo. Een elegante, klassieke villa gebouwd op de steile rotsen naast het Griekse theater. Dit bijzondere hotel biedt verbazingwekkende en inspirerende uitzichten aan zijn gasten, al sinds 1873. Het biedt 71 suites en ‘gewone’ kamers, verdeeld tussen het hoofdgebouw en de aangrenzende Villa Flora.

    De meeste suites en kamers beschikken over een geweldig uitzicht over de geclusterde terracotta daken van het middeleeuwse Taormina, langs de baaien en landtongen van de ruige kustlijn, en met zicht op de majestueuze Etna.

    Gasten van dit luxe hotel kunnen ook een korte gratis tocht door de omgeving maken of een spannende rit met de kabelbaan naar het zusterhotel Belmond Villa Sant’Andrea, een 19e-eeuwse voormalige privéwoning met een privéstrand.

    Recensie van een gast:

    Een geweldige plek met adembenemende tuinen die je het gevoel geven dat je bent gestorven en naar de hemel bent gegaan. De service is zeer formeel en toch warm en vriendelijk, en het restaurants is een van de beste hotelrestaurants die je zult vinden. Een echte aanrader!

    Boek nu je verblijf bij Belmond Grand Hotel Timeo

    8. Bulgari Hotel Milano, Milaan, Lombardije

    Bulgari Hotel Milano, Milaan, Lombardije
    Bulgari Hotel Milano, Milaan, Lombardije (foto: bulgarihotels.com)

    In het mondaine Milaan tref je het Bulgari Hotel Milona aan. Een verfijnd en prestigieus hotel dat hedendaags design verbindt met het allerbeste comfort. De naam van het hotel is een eerbetoon aan het beroemde Italiaanse sieradenmerk. Deze ultraluxe accommodatie is gevestigd in een smaakvol gerenoveerd palazzo uit de 18de eeuw in het hart van de stad.

    Achter de sobere gevels ontdek je prachtige, onverwachte binnenplaatsen en groene ruimtes. Een van deze ruimtes is de tuin van 4.000 vierkante meter, een oase van rust en ontspanning te midden van de drukte van Italiës tweede stad. De 58 stijlvol gerenoveerde kamers en de Bulgari Spa maken dit tijdloze juweeltje compleet. Wil je naar Milaan en wil je alleen het allerbeste hotel? Dan kun je het Bulgari Hotel Milano blind boeken.

    Recensie van een gast:

    De organisatie van het hotel, van de conciërge tot de spa en fitness, is uitstekend en persoonlijk, zonder te overdrijven, met een duidelijke focus op kwaliteit. Het tuinrestaurant is een levendige oase in een grote stad.

    Boek nu je verblijf bij Bulgari Hotel Milano

    7. Rosewood Castiglion del Bosco, Montalcino, Toscane

    Rosewood Castiglion del Bosco, Montalcino, Toscane
    Rosewood Castiglion del Bosco, Montalcino, Toscane (foto: rosewoodhotels.com)

    Dé tip voor luxepaardjes die van Toscane houden. Rosewood Castiglion del Bosco is een van de oudste en best bewaarde landgoederen. Het hotel ligt op een heuvel in Montalcino, in het hart van het UNESCO-werelderfgoed Val d’Orcia. Rosewood Castiglion del Bosco wordt omgeven door glooiende beboste heuvels met uitgestrekte wijngaarden en oude boerderijen.

    Dit fantastische hotel biedt zijn gasten de kans om zich onder te dompelen in de schoonheid van Toscane, in een omgeving van ongeëvenaarde elegantie en verfijning. Hier liggen reeds acht eeuwen aan geschiedenis. Je kunt er nu terecht in een van de 23 suites of de elf luxe villa’s. Het complex beschikt over onder andere een eigen golfbaan, spa, wijnmakerij en wijngaarden.

    Recensie van een gast:

    Heel vriendelijk en dienstbaar personeel. De wijn was uitstekend. Het eten was geniaal, artistiek en heerlijk. Het zwembad en de faciliteiten waren hemels. Alles top. Hemel op aarde.

    Boek nu je verblijf bij Rosewood Castiglion del Bosco

    6. Four Seasons Hotel, Florence, Toscane

    Four Seasons Hotel, Florence, Toscane
    Four Seasons Hotel, Florence, Toscane (foto: booking.com)

    In de hoofdstad van de renaissance stuwt het Four Seasons Hotel Firenze een rijk leven naar nieuwe hoogten. In een privépark van 11 hectare met een eigen spa op het terrein kun je genieten van de eindeloze luxe die dit hotel biedt.

    Het hotel is gehuisvest in een met kunst gevuld palazzo uit de renaissance en een voormalig klooster. Het interieur is versierd met bogen, ingelegde pilaren, friezen, geschilderde fresco’s en marmeren vloeren. De 116 kamers en suites in zijn gevestigd in drie gebouwen, en geen twee kamers zijn hetzelfde.

    Renaissance-artisticiteit wordt hier op uitmuntende wijze met hightech comfort gecombineerd. In deze oase van rust liggen de wonderen van de Uffizi en de Duomo van de Florence op loopafstand. Met recht is dit hotel een van de meest romantische én historische plekken in heel Italië. Onvergetelijke luxe ervaar je hier!

    Recensie van een gast:

    Heel vriendelijk en dienstbaar personeel. De wijn was uitstekend. Het eten was geniaal, artistiek en heerlijk. Het zwembad en de faciliteiten waren hemels. Alles top. Hemel op aarde.

    Boek nu je verblijf bij Four Seasons Hotel Firenze

    5. Belmond Hotel Splendido, Portofino, Bloemenrivièra

    Belmond Hotel Splendido, Portofino, Bloemenrivièra
    Belmond Hotel Splendido, Portofino, Bloemenrivièra (foto: booking.com)

    Al meer dan 100 jaar verwelkomt het Belmond Hotel Splendido romantici, avonturiers, filmsterren, politici, aristocraten en royalty’s die van over de hele wereld komen om la dolce vita te ervaren in dit beroemde vissersdorp aan de Italiaanse Rivièra. Het hotel is gevestigd in een voormalig klooster uit de 16de eeuw, dat hoog boven de baai van Portofino uittorent. Een afgelegen plek waar gasten kunnen ontspannen in de terrastuinen terwijl ze genieten van een – inderdaad – splendido uitzicht over de haven.

    Het Belmond Splendido Mare is het tweede Belmond-hotel, dat vlakbij ligt en het eerste uitstekend aanvult. Deze intieme retraite op de piazzetta en de rand van het water opende de deuren in 1998. Met de shuttle reis je van 9.00 uur ’s ochtends tot middernacht binnen drie minuten van de ene naar de andere accommodatie. Je kunt ook lopen, dan ben je tien minuten onderweg.

    Recensie van een gast:

    Het Belmond Splendido is een belevenis in persoonlijke service. Je voelt je hier een speciale gast voor wie het personeel alles doet om het verblijf zo goed mogelijk te maken. Van de begroeting tot de voorbereiding van de kamers. Van het diner tot het oneindige zwembad met zout water, van de spa tot het uitzicht op zee. Niets voelt hier  gewoon, alles is spectaculair.

    Boek nu je verblijf bij Belmond Hotel Splendido

    4. Il Sereno Hotel, Torno, Comomeer

    Il Sereno Hotel, Torno, Comomeer
    Il Sereno Hotel, Torno, Comomeer (foto: booking.com)

    De kamers in het Il Sereno zijn ontworpen door de beroemde Milanese designer Patricia Urquiola. Er zijn dertig extra grote suites, allemaal met hun eigen gemeubileerde terrassen en uitzicht op het meer. Het hotel is de derde accommodatie van de keten Sereno-hotels (ook aan het Comomeer liggen Sereno Hotel & Villas in St. Barthélemy en Villa Pliniana)

    De onderscheiden Milanese restaurateur en Michelin-sterrenkok, Andrea Berton, staat aan het roer van het kenmerkende restaurant van het hotel, Ristorante Berton Al Lago, met een verfijnd menu geïnspireerd op de regio. Al na één jaar koken wist hij een Michelinster in de wacht te slepen.

    De gelauwerde botanicus Patrick Blanc zette zijn handtekening onder de verticale botanische tuinen van deze accommodatie, waaronder een spectaculaire groen kunstwerk.

    Recensie van een gast:

    Het uitzicht vanaf het hotel is spectaculair. De kamers, meubels en inrichting zijn prachtig modern en luxueus. Het personeel was buitengewoon vriendelijk en behulpzaam.

    Boek nu je verblijf bij Il Sereno Hotel

    3. Monastero Santa Rosa Hotel & Spa, Conca dei Marini, Amalfikust

    Monastero Santa Rosa Hotel & Spa, Conca dei Marini, Amalfikust
    Monastero Santa Rosa Hotel & Spa, Conca dei Marini, Amalfikust (foto: monasterosantarosa.com)

    Zie je jezelf hierboven al zitten? Het Monastero Santa Rosa Hotel & Spa ligt aan de rand van een klif aan de Amalfikust. De rotsbasis doet denken aan de mantel van een koning. Monastero Santa Rosa is oorspronkelijk een 17de-eeuws klooster. Het is liefdevol en met respect gerestaureerd tot een ultraluxe boetiekhotel.

    Moeilijk voor te stellen is dat het royale terrein, gevuld met vier niveaus aan tuinen, weelderige landschapsarchitectuur, overvloedige loungestoelen en overdekte ligbedden, slechts 20 kamers en suites herbergt.

    Monastero Santa Rosa beschikt ook over een volledig uitgeruste spa die kan wedijveren met alle grote kuuroorden, waar dan ook ter wereld. Je kunt rekenen op de allerbeste baden en saunavoorzieningen.

    Recensie van een gast:

    Het is prachtig – de foto’s van internet doen geen recht aan hoe mooi en adembenemend het gebouw en het omliggende landschap echt zijn. Het is een perfecte balans tussen extravagantie en ingetogen luxe. Fantastisch personeel. Geweldig restaurant. Ik kan wel eindeloos doorgaan.

    Boek nu je verblijf bij Monastero Santa Rosa

    2. Aman Venice Hotel, Venetië, Veneto

    Aman Venice Hotel, Venetië, Veneto
    Aman Venice Hotel, Venetië, Veneto (foto: aman.com)

    Net zo weelderig en romantisch als de stad zelf is het Aman Venice Hotel – gelegen in het fenomenale 16e-eeuwse Palazzo Papadopolion aan het Canal Grande. Hier overnacht je in het meest luxe onroerend goed in de hele stad. Het hotel is als een museum met fresco’s van Tiepolo, vergulde plafonds en eeuwenoude lederen wandbekleding. Wil je eens in je leven naar Venetië maar het dan wel meteen goed doen? Dan moet je boeken in dit 7-sterrenhotel.

    Het Aman Venice Hotel biedt je het zeldzame voorrecht om in het centrum van de Drijvende Stad te verblijven en je te vergapen aan de hoge plafonds en de ruime, met licht gevulde salons. Verder kun je genieten van twee privétuinen en een klein dakterras dat zijn weerga niet kent. In veel van de 24 kamers en suites heb je uitzicht op de tuinen of het Canal Grande.

    Recensie van een gast:

    Het Aman Venice Hotel hoort thuis in de top 3 van de meest luxe hotels waar ik ooit verbleven ben. Zodra je aankomt met de watertaxi en binnenstapt in de lobby, weet je dat het een bijzondere ervaring gaat worden. Met 24 kamers en een gigantische oppervlakte, kun je in de vele ruimtes lekker rustig zitten, zonder gestoord te worden. Je hebt een paar uur nodig om te wennen aan de routes in het hotel, maar eenmaal bekend met het hotel kun je alles goed vinden. Het ontbijt is superieur, het diner is om je vingers bij af te likken dankzij Chef Akio Fujita. Slaapcomfort en kamers zijn super. Zeker een absolute aanrader!

    Boek nu je verblijf bij Aman Venice Hotel

    1. Belmond Hotel Caruso, Ravello, Amalfikust

    Belmond Hotel Caruso, Ravello, Amalfikust
    Belmond Hotel Caruso, Ravello, Amalfikust (foto: belmond.com)

    Als je denkt dat je alles wel hebt gezien, check dan in in het Belmond Hotel Caruso aan de Amalfikust. Dit superdeluxe hotel ligt op de meest spectaculaire locatie, tussen zee en lucht. Het is gevestigd in een voormalig middeleeuws paleis op het hoogste, rustigste punt van Ravello, met uitzicht op de rotsen en kliffen van de Amalfikust en de Tyrreense Zee.

    Hier vind je 50 zeer individuele kamers voorzien van fresco’s en stenen gewelven. Het is een intiem toevluchtsoord met een intrigerend gevoel voor geschiedenis. Maar het is bovenal bijna ongelooflijk romantisch, met zijn rozenprieel dat je leidt naar het meest spectaculaire oneindige zwembad ter wereld. Niet voor niets eindigt dit zwembad vaak in de lijstjes met de beste hotelzwembaden ter wereld, hoewel het bad van Lefay Resort en Spa in Gargnano er zeker ook mag zijn

    Laaf je aan de zon en dineer daarna in het met kaarsen verlichte Belvedere Ristorante. Dit is het ultieme toevluchtsoord voor veeleisende presidenten, beroemde schrijvers en verveelde filmsterren.

    Recensie van een gast:

    Alles was perfect in dit hotel. Het personeel is vriendelijk, beleefd en zó attent. Als er één hotel is waar je moet verblijven tijdens je bezoek aan de Amalfikust, is het dit. Ik hield van elk moment van mijn verblijf! Ik dank alle medewerkers dat ze mijn vakantie geweldig hebben gemaakt.

    Boek nu je verblijf bij Belmond Hotel Caruso

    Jouw meest luxe hotel in Italië?

    Heb je zelf in een luxe hotel in Italië overnacht dat niet in deze lijst zou mogen ontbreken? Of wil je graag in een van deze hotels verblijven? Laat het ons weten via een reactie onder dit artikel.

    Niet iedereen houdt natuurlijk van de overdadige luxe en weelde die je in dit lijstje hotels vindt. Is back to basic meer jouw ding? Kijk dan eens naar dit mooie lijstje met kleine campings in Italië.

    Bron: theluxurytravelexpert.com

  • in ,

    Column: Maria by Callas, de film die de Italianen doet huilen

    Al enige tijd zie ik reclames voorbij komen van een documentaire over het leven van Maria Callas. Dit zal alles te maken hebben met haar 40ste sterfdag die verleden jaar was, toen Luciano Pavarotti er tien jaar op had zitten. Gelukkig worden deze grootheden goed geëerd: Pavarotti kreeg een groots hommageconcert en dat concert tourt nu over de wereld zodat alle fans van de tenor nogmaals hun grote held kunnen eren en herdenken.

    ‘La Callas’, zoals we haar hier noemen, wordt op een heel stijlvolle manier geëerd: met een prachtige documentaire waarin haar leven voor de schermen (La Callas) en achter de schermen (Maria) breed wordt uitgelicht.

    Veel wist ik nog niet van de van huis uit in Amerika geboren Griekse dramatische sopraanzangeres. Slechts dat ze een stem heeft waarmee menig geluidsbarrière werd doorbroken en waarmee ze, dankzij haar sublieme techniek en onvolprezen schoonheid, menig hart heeft veroverd.

    Een avondje in het Florentijnse Odeon

    Callas, ze heeft iets wat me fascineert, laat ik eerlijk zijn. Dus toen vrienden me uitnodigden om naar de bioscoop te gaan (het onvolprezen antieke Odeon in Florence), kon ik deze niet afslaan. En blij ben ik dan ook dat ik dat niet gedaan heb.

    Het Odeon is geen standaard bioscoop. Het is eigenlijk een oud theater waar ze later de schermen hebben ingebouwd. Eigenlijk zie je ‘La Callas’ dus gewoon weer in haar thuishaven: het theater.

    Als ik net ben neergeploft in een van de diepe theaterstoelen kijk ik om me heen naar het binnenlopende publiek. Redelijk wat mensen op leeftijd, maar ook wat jongeren.

    Wat zouden hun gedachtegangen en emoties zijn bij het zien van deze, zoals ze vaak werd genoemd, divina soprano? Het zaallicht gaat uit en de documentaire begint.

    Bam. Een close-up van het gezicht, de stem en de muziek. Ik betrap me erop dat vrijwel direct de tranen achter mijn ogen staan. Dit belooft wat…

    Van Callas naar Maria en weer naar Callas

    De titel Maria by Callas is daarin zeer treffend gekozen door de cineast Tom Volf die op zeer smaakvolle wijze het duale leven van Maria Callas in beeld heeft gebracht.

    La Callas was de grote operadiva, waar Maria eigenlijk altijd de tweede of derde viool speelde. Getekend door spartaanse zangopleidingen, waardoor zij vanaf haar dertiende al volledig werd ondergedompeld in de operawereld, terwijl andere kinderen gewoon lekker buiten speelden. En dat trauma achtervolgt haar voor de rest van haar te korte leven.

    Bijzonder is dat Volf ervoor heeft gekozen om haar leven te koppelen aan de door haar gezongen meesterwerken van Bellini, Verdi en Puccini.

    In bepaalde tijdsperiodes van haar leven is bijpassende muziek gekozen. Of dit nou het Addio del Passato is uit La Traviata of de Vissi d’Arte uit Tosca. Ook zingend vertelt Callas het verhaal. Waarmee haar leven eigenlijk gelijkstaat aan een grootse en meeslepende opera.

    Zakdoekentijd

    Als het Addio del Passato door de bioscoopzaal galmt, zie ik dat de handtassen opengaan en zakdoeken nodig zijn om de betraande ogen te deppen. Naast mij zit een mevrouw die overmand door emoties diep zucht om weer te kalmeren.

    Ze kijkt me aan en fluistert met gesmoorde stem: ‘Deze vrouw is voor mij een voorbeeld geweest. Zo’n sterke, altijd weer opkrabbelen en toch, ondanks alles die stem zo goed en sterk houden. Ik hou van Callas.’

    Krachtpatser Callas

    Stardome is het woord wat er door mijn hoofd schiet als ik haar voor de zoveelste keer van een vliegtuigtrap af zie komen terwijl hordes pers klaarstaan om haar de meest onmogelijke vragen te stellen.

    Je ziet het masker dat ze draagt, je voelt haar angst en toch glimlacht ze en loopt dapper door. Op naar het Metropolitan in New York waar ze een comeback maakt of via de hoofdingang het Scala van Milaan binnenwandelt voor de zoveelste uitvoering van La Traviata.

    Liefde en intrige

    Maar achter de schermen is het Stardome ver te zoeken. Maria wil vooral rust, terwijl Callas eigenlijk nog steeds hunkert naar applaus. Als Maria verliefd wordt op de Griekse Aristoteles Onassis, de man die ze tot het eind van haar leven haar vriend noemt, wil ze stoppen met zingen. Uitrusten.

    Dan blijkt dat Callas lijdt aan hevige depressies en het gewoonweg niet meer kan opbrengen om te zingen. Zeker op het moment dat Onassis haar inruilt voor Jackie Kennedy, de vrouw van de overleden JFK, met wie hij vervolgens ook nog trouwt.

    Ups en downs

    Callas herpakt haar carrière, staat weer als Tosca op de planken tot de depressie van haar wint en haar na de eerste akte laat stoppen met zingen. Vervolgens is het een paar jaar stil. Pas op het moment dat Onassis en Callas elkaar weer vinden, gaat het beter met Callas. Ze herpakt zichzelf, gaat weer zingen en maakt een glorieuze comeback met een groots afscheidstournee.

    Na een leven vol stress, paniek, doorvechten en zichzelf herpakken, overlijdt Callas aan een hartaanval.

    De connectie met Italië

    Als het beeld op zwart gaat, barst er een luid applaus los. Om me heen zie ik zwaar geëmotioneerde Italianen die blijven roepen en klappen. Terwijl het O mio babbino caro door de zaal galmt, houdt langzaam het applaus op en wordt er naar de laatste Callas-toegift geluisterd. Vervolgens wint mijn nieuwsgierigheid en ga ik toch eens peilen wat Callas met Italië doet.

    Achter mij zat een meneer van rond de 70 jaar en als ik de lobby in loop ik zie hem nog heftig de tranen uit zijn ogen wrijven. ‘Meneer,’ vraag ik hem voorzichtig, ‘wat vond u hier nou zo mooi aan?’

    Hij kijkt me aan en zucht: ‘Weet je, jongeman, naast haar enorme schoonheid en kraakheldere stem, heeft ze op haar manier zo’n bijdrage geleverd aan het opera-erfgoed. Callas was en ís de allerbeste sopraan die wij ons maar kunnen wensen. Sterker nog, zij heeft een eeuwige stempel gedrukt op de Italiaanse opera. Ze is niet Italiaans, maar heeft altijd met trots en op haar manier ons erfgoed onderhouden. Daar moeten we haar dankbaar voor zijn. Callas is dan ook een beetje van ons allemaal!’

  • in ,

    De 5 mooiste plekken in Basilicata

    Basilicata is een van die Italiaanse streken die volkomen onterecht niet bekend zijn bij het grote publiek. Een uitgelezen kans dus om ver van het massatoerisme van een authentiek stukje Italië te genieten. Basilicata staat voor witte stranden en helderblauwe zee, maar ook voor onherbergzame gebieden waar de ongerepte natuur en verlaten dorpjes je verrassen tijdens je ontdekkingsreis. Zin om deze Zuid-Italiaanse regio te verkennen? We helpen je op weg en hebben alvast een lijstje samengesteld met vijf mooiste plekken in Basilicata. Dit zijn de bezienswaardigheden die je móet zien.

    De ligging van Basilicata in Italië
    De ligging van Basilicata in Italië (beeld: Wikimedia)

    1. Matera

    Dé absolute highlight van Basilicata is Matera, een van de oudste permanent bewoonde steden ter wereld. De stad staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO en is uitgeroepen tot de Culturele Hoofdstad 2019.

    Wanneer je er rondloopt en de betoverende sfeer proeft, snap je meteen waarom. Matera is wereldberoemd vanwege de ‘Sassi’, het oude gedeelte van de stad met gedeeltelijk in de rotsen uitgehouwen grothuizen die boven op elkaar zijn gebouwd.

    Matera: een van de oudste permanent bewoonde steden ter wereld
    Matera: een van de oudste permanent bewoonde steden ter wereld (foto: Pixabay)

    De smalle straatjes en trappen, ondergrondse doolhoven en grotten vormen een labyrint waarin je plotseling voor kloosters, grotkerken, Byzantijnse fresco’s of barokke paleizen komt te staan. De architectuur is uniek en vormde een prachtig decor voor films als The Passion of the Christ van Mel Gibson.

    Veel grotwoningen kwamen in de jaren 50 van de vorige eeuw leeg te staan. Gelukkig zijn ze tegenwoordig weer in gebruik als restaurant, hotel of kunstatelier en soms zelfs als woonhuis.

    Matera lijkt daarom ’s avonds echt op een sprookje: de lampjes die de stad verlichten en de gloed van de ondergaande zon versterken de magische sfeer die er hangt.

    Knockin’ on heaven’s door. Bekijk deze schitterende drone-opnamen van Matera:

    2. De Lucanische Dolomieten, Castelmezzano en Pietrapertosa

    Castelmezzano in de Lucanische Dolomieten in Basilicata
    Castelmezzano in de Lucanische Dolomieten in Basilicata (foto: Pixabay)

    De Lucanische Dolomieten liggen in het binnenland van Basilicata. Het natuurreservaat van deze bergketen en de slaperige dorpjes die ingeklemd liggen tussen de bergen zijn echt een bezoekje waard.

    Castelmezzano is een van die op het eerste gezicht slaperig plaatsjes. Het is een mooi stadje om in rond te wandelen, met zijn kleurige huisjes en smalle straatjes, het plein waarvandaan je mooie foto’s kunt maken en de Chiesa Madre met het houten madonnabeeld uit de 14e eeuw.

    Vanuit Castelmezzano zie je in de verte Pietrapertosa liggen. Dit stadje, het hoogst gelegen van de hele streek, is ook niet te missen met zijn oude vesting, de kerken en het kasteel dat je een prachtig uitzicht geeft.

    Engelenvlucht

    Maar hoe kun je de afstand, hemelsbreed ongeveer anderhalve kilometer, tussen de twee plaatsen het snelst overbruggen? Met de spectaculaire ‘Engelenvlucht’!

    Tussen Castelmezzano en Pietrapertosa hangt één van de snelste ziplines ter wereld. Hangend aan de staalkabel vlieg je met 120 km/u vanuit Castelmezzano over valleien en ravijnen om in Pietrapertosa te landen.

    Een leuk filmpje van de Engelenvlucht:

    Tickets voor de vlucht kun je online reserveren (als je durft). Moch je de adrenalinekick nou toch wat te veel van het goede vinden, dan kun je ook gewoon via een prachtige wandelweg door het ravijn van Castelmezzano naar Pietrapertosa lopen. Een ervaring die bijna net zo mooi is!

    3. Maratea

    Maratea, een van de mooiste plekken in Basilicata
    De haven van Maratea, een van de mooiste plekken in Basilicata (foto: Pixabay)

    Basilicata is niet alleen ‘bergen, rotsen en groene bossen’. Basilicata is ook ‘prachtige stranden‘. Zeker de kustlijn aan de Tyrreense Zee behoort tot de mooiste die je in Italië kunt vinden.

    De kust bij het oude vissersdorp Maratea is daar met haar spectaculaire baaien en grotten een goed voorbeeld van.

    Het dorp ligt aan de voet van de Monte San Biagio en heeft een prachtig historisch centrum, een enorme hoeveelheid kerken en kerkjes om te bezichtigen (44 in totaal!), steegjes die met elkaar vervlochten zijn en pleintjes met balkonnetjes vol bloemen.

    Het belangrijkste monument van de stad is het Sanctuarium van San Biagio, de beschermheilge van Maratea. Tijdebs de zonsondergang is het uitzicht over het landschap adembenemend.

    Christus de Verlosser

    Niet ver van het Sanctuarium af, boven op de top van de Monte San Biagio, staat het enorme beeld van Christus De Verlosser.

    Het Italiaanse Rio de Janeiro, mooie dronebeelden van Christus de Verlosser:

    De kunstenaar Bruno Innocenti maakte het tussen 1963 en 1965 uit een mengsel van cement en marmerschilfers uit Carrara. Het is met zijn 22 meter het hoogste beeld in Italië en doet uiteraard meteen denken aan het Christusbeeld in Rio de Janeiro. Maar waar het beeld in Rio uitkijkt over de zee, kijkt het in Maratea uit over Basilicata en haar bewoners.

    10 dingen om te doen in Maratea:

    4. De calanchi, Pisticci en Craco

    Ze doen denken aan de Amerikaanse badlands, de Italiaanse calanchi die in het zuidoostelijke deel van Basilicata liggen.

    De langzame erosie van de kleigronden door de regen zorgt voor bijzondere landschappen. Je krijgt het gevoel in een maanlandschap te zijn beland!

    De calanchi in Basilicata
    De calanchi in Basilicata (foto: Wikimedia)

    Tijdens een trip door het terratorium van de calanchi is het een goed idee om in Pisticci een tussenstop te maken. De stad ligt op een heuveltop en doet met haar witte huisjes en rode daken aan een Andalusisch stadje denken. Loop langs het kasteel en de oude stadspoort en bezoek de Chiesa Madre of een van andere de kerkjes in het stadje voordat je weer in de auto stapt om verder te reizen.

    Een andere stad in de calanchi die je gezien moet hebben bij een bezoek aan Basilicata is Craco, dat op nog geen 20 kilometer van Pisticci ligt.

    Craco, schitterende spookstad in Basilicata:

    De bewoners moesten de stad na een aardverschuiving in de jaren 60 verlaten. De verlaten huizen die langzaamaan vervallen, geven deze spookstad iets surrealistisch en mysterieus tegelijkertijd. Je kunt Craco verkennen onder begeleiding van een gids.

    5. Metaponto

    Archeologische restanten in Metaponto
    Archeologische restanten in Metaponto (foto: Wikimedia)

    Aan de Ionische kust van Basilicata liggen steden die ooit deel uitmaakten van Magna Graecia. Metaponto is daar een van de belangrijkste van.

    De stad heeft een geschiedenis die teruggaat tot de 7e eeuw v.Chr. en men denkt zelfs dat Pythagoras er woonde!

    In het Archeologisch Park van Metaponto kun je overblijfselen uit die tijd bekijken. Je vindt er het theater, een Romeins legerkamp, maar ook de tempels van Apollo, Demeter en Aphrodite en de ‘Tavole Palatine’, de Dorische tempel voor de godin Hera.

    Video van het Archeologisch Park Metaponto:

    En zelfs dat is nog lang niet alles wat Metaponto te bieden heeft: na een bezoek aan het park is het bijvoorbeeld heerlijk bijkomen op het zandstrand in de schaduw van twee grote pijnboombossen.

    Jouw mooiste plekken in Basilicata?

    Dat waren ze, onze tips voor de mooiste plekken in Basilicata. Ben je een van die gelukkige reizigers die al eens in Basilicata is geweest? Misschien heb je nog tips voor andere mooie plekken die je niet moet missen. Laat het ons dan weten in een reactie onder dit artikel. Je bewijst er je mede-Italië-liefhebbers een grote dienst mee!

    Bekijk ook: de mooiste plekken in Italië.

  • in

    Italiaanse literatuur: Levenslicht van Silvia Avallone

    recensie levenslicht silvia avallone

    In Bologna is de 17-jarige Adele zwanger van Manuel. Ze wonen in een achterbuurt en het lijkt er niet op dat Manuel bij haar zal blijven of voor het kind zal kunnen zorgen.

    De personages

    Adele woont bij haar moeder in een aftandse flat in een Italiaanse probleemwijk. Adeles moeder werkt in een wedkantoor en heeft moeite om de eindjes aan elkaar vast te knopen. Adele heeft ook nog een zusje: Jessica.

    En dan is er Zeno, een intelligente jongen die voor zijn gehandicapte moeder zorgt en vanuit het tegenoverliggende appartement zo in de woonkamer kan kijken van Adele. Hij is gefascineerd door haar en elke avond schrijft hij over haar op zijn computer. Vroeger was hij bevriend met Manuel, maar deze koos voor de criminaliteit en Zeno niet.

    Zeno krijgt les van Dora. Een docente aan een middelbare school die graag zwanger wil worden van Fabio. Ze verlangt ontzettend naar een kind, maar haar relatie komt onder druk te staan en Fabio gaat daardoor uitkijken naar Emma, het domme blondje met het mooie figuur dat hij nog kent van de middelbare school.

    Fabio heeft een rotjeugd gehad, net als Manuel. Geen zorgzame, liefdevolle ouders en een leven dat wordt getekend door gebreken. Fabio weet er echter een streep onder te zetten, zo lijkt het, want hij wordt een succesvol architect. Maar ook bij de mensen die wel succesvol worden, ligt het ongeluk van het verleden en verdriet in de toekomst op de loer.

    Tegenslagen

    Een ongelukkige jeugd, geldgebrek, weinig succesvolle ervaringen, een negatieve omgeving. Soms raakt het leven in een negatieve spiraal bij een ongelukkige gebeurtenis en lukt het niet om de draad weer op te pakken. Als alle negativiteit in je hoofd gaat zitten en zich daar comfortabel gaat nestelen en alle mogelijke uitwegen blokkeert.

    Hoewel tegenslagen in deze roman in vele vormen verschijnen (onvruchtbaarheid, geldgebrek, een afwezige vader), wordt niemand erdoor gespaard. Iedereen krijgt ermee te maken en iedereen moet zijn geluk bevechten.

    Bologna

    Tegelijkertijd wordt een reëel beeld geschetst van Bologna, het rijke historische centrum én de troosteloze buitenwijken.

    Je gaat met de rijke Fabio naar het dure Piazza Minghetti en loopt met hem door de oude Santo Stefano. Jessica mag van haar vader iets uitzoeken in de peperdure winkels aan de Via Farini.

    Je ziet de karakteristieke studentenstad, de Via Zamboni waar de studenten lopen en de Via Castiglione waar de school van Zeno en Dora staat.

    Met Manuel, Zeno en Adele neem je bus 22 naar de buitenwijken en loop je door de fictieve achterbuurt waar de Vermicelli staan, de troosteloze flats met afbladderend beton en de gevangenis in Via del Pratello.

    Als vakantieganger in Italië zie je die troosteloosheid van de buitenwijken vaak niet, maar Italië kent dezelfde grootstedelijke problemen als die in Nederland en België.

    De problemen in deze roman worden goed herkenbaar gemaakt. Wat doe je als ouder met tegenslagen? Wat heb jij jouw kind te bieden?

    Al met al een prachtige roman, dit verhaal van Silvia Avallone.

    levenslicht - silvia avalloneLevenslicht (Da dove la vita è perfetta)
    door: Silvia Avallone (vertaald door Manon Smits)
    432 blz.
    € 19,99 (ook verkrijgbaar als e-book)
    De Bezig Bij, mei 2018
    ISBN: 9789403106502

    Koop bij bol.com

  • in ,

    Een ochtend FICO Eataly World in Bologna

    Premier Paolo Gentiloni opende FICO Eataly World in 2017. Een enorm themapark van meer dan honderdduizend vierkante meter, dat volledig gewijd is aan de Italiaanse keuken en haar oorsprong. Dit monsterproject is bedoeld om tienduizenden toeristen te ontvangen.

    In Italië zijn er veel twijfels. Zou een groot beursgebouw wel de intimiteit kunnen bieden die ze herkennen bij ambachtelijke winkels in de binnenstad?

    Het park is gericht op het verspreiden van kennis en kunde over het merk ‘made in Italy‘. Maar dan niet de maatpakken, de leren schoenen, de snelle auto’s of de mode, maar alleen voedsel. Mortadella, tomatensaus, pasta, cannoli, koffie, balsamicoazijn.

    Als student heb ik ooit gewerkt op de huishoudbeurs. Ik had geen hoge, maar ook geen duidelijke verwachtingen over wat ik aan zou moeten treffen. Zou het een bordkartonnen museum zijn? Een grote supermarkt? Iets heel anders?

    Onder vuur

    De week dat ik naar FICO ging, had net het sterrenrestaurant ‘5’ van Enrico Bertolini zich teruggetrokken uit het amusementspark. Het teveel aan personeel werd ontslagen bij andere stands en er was kritiek op de dure bus die je naar het themapark bracht.

    Op sociale media was er veel te doen over het businessplan van FICO. Het kostte te veel, de verwachtingen van de makers zouden niet reëel zijn. Geld zou verkwist zijn.

    Tot nu toe zijn de bezoekers vooral scholieren en andere Italianen, maar het zijn er nog veel te weinig om ook maar enigszins in de gemaakte kosten tegemoet te komen. De buitenlanders komen nog niet in grote aantallen. Wellicht is Bologna een te kleine stad voor een dergelijk project, wordt gezegd.

    Een video-impressie van FICO Eataly World:

    Mijn dagje uit

    Mijn persoonlijke ervaringen met FICO dan. Het was even zoeken waar de bus vertrok en waar we een kaartje moesten halen. Dit kan wel wat duidelijker aangegeven worden. Toen we met de bus in de buurt van FICO kwamen kreeg ik het gevoel een grensovergang te naderen. Enorm veel asfalt, parallelle rijen voor het bemachtigen van de toegang en een enorme parkeerplaats.

    De toegang was gratis, dat was een meevaller. Eenmaal binnen vond ik het toch wel interessant, maar het is niet te vergelijken met de ervaring die je hebt als je in de binnenstad van Bologna een delicatessenzaak bezoekt in het Quadrilatero.

    Doordat veel restaurants leeg waren, konden we alles goed zien, de tegenvallende bezoekersaantallen hadden dat voordeel. Zo waren er veel productieprocessen te zien achter glas. Je zag dan een kleine koekjesfabriek, een kleine ijsfabriek, een kleine mortadellafabriek. Ultramodern en ambachtelijk wordenop deze manier verenigd .

    Marketingparadijs

    De stands zijn ingericht door fabrieksmerken zoals Mutti, Parmigiano Reggiano, Amarelli en William di Carlo. Anderzijds zijn er ook producten die worden gepromoot: balsamicoazijn, wijn, mortadella en prosciutto di Parma. Daarbij heeft op het oog niet één producent of merk de overhand.

    Daarnaast zijn er nog de regio’s die een toeristische stand hebben: Toscane, Calabrië, Apulië. Van Sicilië is er dan weer de franchise Palazzolo die zijn weg naar het park heeft gevonden.

    Betaal je bij de stand van de regio Puglia drie euro voor een pasticiotto leccese, bij Palazzolo betaalde ik acht euro voor twee doppio’s, een flesje mineraalwater, een cannolo en een kleine babà al rum.

    En dan was daar ook ineens Bianchi: het fietsenmerk. Zij blijken ook koffiecafeetjes te hebben in Milaan en Modena, maar hier kon je fietsen en fietsaccessoires kopen. Vreemd…

    Toch niet ongevoelig

    Ook wij konden geen weerstand bieden aan de verlokkingen van de consumptie. Bij Pastificio San Martino kocht ik candele: een soort holle spaghetti van een halve meter met een centimeter doorsnee die me wel geinig leek om thuis voor mijn kinderen te koken. Het riep inderdaad de nodige hilariteit thuis op, dus dat was een leuk cadeautje. Ook is het leuk dat je Italiës bekendste delicatessen in één middag allemaal van je lijstje kunt afstrepen.

    Een promofilmpje van FICO Eataly World:

    Maar…

    Maar het plezier van de zoektocht is er een beetje vanaf gehaald. Is het zoeken niet leuker dan het vinden, vanwege alle andere dingen die je dan onderweg tegenkomt?

    Ik heb totaal ongeveer twee uur besteed in het park. Het is leuk om te bezoeken als je wat langer in de regio bent, maar als je één dagje de tijd hebt voor een uitstapje zou ik Ravenna verkiezen en de mozaïeken daar gaan bekijken, de tombe van Dante en een doppio drinken op een écht terras.

    Als je buitenlander bent in Nederland en je doet een dagje Zaanstad met de bus en je gaat daarna op het vliegtuig naar Parijs, dan heb je Nederland ook nog niet gezien.

  • in ,

    Winactie: Italië Evenement 2018

    Wil je het komend weekend wat leuks doen? Dompel je dan onder in Italiaanse sferen op het Italië Evenement in Haarzuilens. Het weer belooft mee te werken om er een echt mediterraan tintje aan te geven.

    Het Italië Evenement Smaak & Stijl – zoals het voluit heet – zal net als de eerdere edities plaatsvinden in de tuinen rondom Kasteel de Haar, een van de meest imposante kastelen van Nederland.

    Na 15 jaar is het Italië Evenement is inmiddels een vaste waarde geworden voor Italië-liefhebbers. Ook dit jaar verwacht de organisatie weer meer dan 25.000 bezoekers te verwelkomen.

    Tijdens het evenement kun je de parken en tuinen van het kasteel vrij bezoeken. Je kunt een rondleiding krijgen door het kasteel met een aantrekkelijke evenementenkorting.

    Bekijk de video van het evenement in 2017:

    Exposanten en programma

    Verdeeld over de diverse themapleinen en langs de sfeervolle lanen van het kasteelpark, laten meer dan 200 exposanten, kunstenaars, koks en artiesten je kennismaken met het beste van Italië. Je ziet, proeft, hoort en beleeft. Van wijnen tot auto’s en van sieraden tot olijfolie. Maar er zijn ook makelaars in Italiaanse huizen, Italiaanse kookboeken, keukens en natuurlijk alle inspiratie voor een geweldige Italiaanse vakantie.

    Voor drie dagen lang is er een compleet programma samengesteld met zang, dans, circusacts, workshops, Italiaanse lessen en diverse demonstraties. Het programma kun je hier bekijken.

    Win kaarten voor het Italië Evenement!

    DitIsItalie.nl geeft drie sets van twee kaartjes (3 x 2) weg voor gratis toegang op 1, 2 of 3 juni. Het enige wat je hoeft te doen om kans te maken is hieronder een reactie achter te laten, waarna we eerlijk zullen loten. Donderdag maken we de winnaars bekend en sturen we de digitale tickets direct naar je toe.

    Meer informatie

    • Kasteel de Haar, Kasteellaan 1, 3455 RR Haarzuilens
    • Entreeticket € 17,50 per persoon
    • Gratis toegang voor kinderen tot en met 12 jaar
    • Parkeren € 8
    • Website Italië Evenement
Laad meer
Congratulations. You've reached the end of the internet.